پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - پیشنهاد اجرایی جلب مشارکت دامداران و بهره برداری (تعاونیهای منابع طبیعی) در حفاظت از عرصه های منابع طبیعی ( مشارکت واقعی و اجرایی در حفاظت از عرصه ها)
آخرین اخبار
پیگیری فرم ها
کد رهگیری
آمار بازدید
بازدید روز : 669
بازدید کل : 27889
آخرین بروزرسانی:
18 تير 1397 2:19
بازدید : 318 21 اسفند 1391 11:41 شماره :22905

پیشنهاد اجرایی جلب مشارکت دامداران و بهره برداری (تعاونیهای منابع طبیعی) در حفاظت از عرصه های منابع طبیعی ( مشارکت واقعی و اجرایی در حفاظت از عرصه ها)

 

 

 

بسمه تعالی

پیشنهاد اجرایی جلب مشارکت دامداران و بهره برداری (تعاونیهای منابع طبیعی)  در حفاظت از عرصه های منابع طبیعی

( مشارکت واقعی و اجرایی  در حفاظت  از  عرصه ها)

ارائه دهنده : محمد علی رئیسی

 

اهمیت موضوع : هرساله اعتباراتی در قالب حفاظت از عرصه های منابع طبیعی اعم از جنگل و مرتع و بیابان و … از طریق وزارت جهاد کشاورزی به سازمان جنگلها و مراتع و آبخیزداری کشور( اعم از ملی یا استانی) به ادارات کل منابع طبیعی استانها تخصیص که بر آن اساس عملیات حفاظتی به صورت امانی یا پیمانی اجرا گردد. این روش معایب زیادی دارد از جمله میزان آن در سالهای متفاوت درنوسان است  و بعضاً به موقع ابلاغ نمی شود که موجب بروز اختلال در حفاظت از عرصه های منابع طبیعی میگردد. همچنین بعضی از سالهاهم مشابه سال 91- 90 و اعتبارات تحت تأثیر تحریمهای استکبار جهانی قرار می گیرد و تمامی اقدامات گذشته را تحت تأثیر قرار میدهد. بنابراین حفاظت در شرائط فعلی ناپایدارو... از طرفی به دلیل آنکه به شیوه دولتی اجرا می شود راندمان قابل قبولی ندارد. لذا همان اعتبارات تخصیصی هم به دلایل ذکر شده اهداف سازمانی را تأمین نمی کند. شواهد موضوع حاکی از قهقرایی  بودن  وضعیت جنگلها و مراتع در کشور می باشد. زیرا  هر ساله جنگلهای کشور در اثر تغییرات اقلیمی و بهره برداری بی رویه تخریب و به مرتع یا باغ و یا ساختمان و ویلا تبدیل می شود و مراتع نیز در اثر جرای بی رویه و خارج از فصل و یا زودتر از موعد و یا دامداران فاقد پروانه تخریب و باعث تغییر اقلیمی شده و در نهایت به کویر و بیابان و شنزار تبدیل می شود .

چه باید کرد ؟!

اقدامات بلند مدت و کوتاه مدت

با توجه به اینکه منافع اصلی مراتع (علوفه) مستقیماً عاید دامداران و بهره برداران واقعی می شود لذا حفاظت به شیوه فعلی و دولتی باعث رقابت در تخریب بین دامداران شده است  و چون مرا تع مشاع بوده و دامداران در طول بهره برداری در مرتع مستقر هستند لیکن عوامل گشت و مراقبت به دلیل حجم گسترده عرصه ها و نبود

 

 

 

تهیه و تنظیم : محمد علی رئیسی 09131101939

 

 

 

 

 

                       

وسائل نقلیه مناسب و بنزین کافی و نیز صعب العبور بودن عرصه های منابع طبیعی کمبود نیروی کیفی در شهرستانها بطور تقریب در ده درصد عرصه ها عملیات حفاظتی به شیوه دولتی انجام می شود . و در بقیه عرصه ها به دلایل ذکر شده همان رقابت پنهان بر سر آوردن دام بیشتر جهت چرا ( به دلیل مشاع بودن

 عرصه ها ) اتفاق می افتد و چون اقدامات پیشگیرانه حفاظتی  کمرنگ می باشد لذا مراتع و گونه های مرتعی آن سیر قهقرایی طی می کند بنا بر این:

1- تهیه طرح اجرایی که بر اساس آن دامداران علاوه بر بهره برداری موظف به حفاظت اجرایی و احیائ مراتع گردند و سپس تصویب آن در کمیته فنی استان و شورای عالی جنگل و مرتع و در نهایت  ارائه به مجلس و تصویب و ابلاغ آن جهت اجرا که در این طرح کلیه عملیات اصلاحی و احیایی نیز به عهده دامداران گذاشته شود ( بلند مدت )   ضروری و جزء اقدامات پایه و اساس سازمانی می باشد.

2- پس از تحقق بند یک ادارات منابع طبیعی شهرستانها اقدام به بلوک بندی عرصه ها با توجه به اهمیت و صعب العبوری آن نموده و یک نفر ناظر جهت هر بلوک معرفی نماید.

(وظایف ناظر پیشنهاد شده است)   (بلند مدت و کوتاه مدت)   

تبصره : بلوک بندی های انجام شده فعلی در مرحله اول می تواند ملاک عمل قرار گیرد (در هر شهرستان) و با گذشت زمان اقدام لازم جهت اجرایی تر شدن حفاظت از عرصه ها و بهبودی وضعیت گذشته انجام خواهد شد.

هدف از طرح موضوع و اجرایی کردن آن:

 

همانطور که ذکر شد حفاظت به شیوه فعلی دارای نواقصی است :

* اعتبارات قبلی ناچیز و عملاً راندمان اجرایی آن حدود ده درصد بوده است.

* در شرایط فعلی (91-90 سال) به دلیل تحریمهاعملاً کار اجرایی نمی توان انجام داد بنابراین همان حدود ده درصد هم قابل اجرا نیست لذا امکان استفاده از خودرو و نیروهای اداری نیز جهت رفع تکلیف بوده و نتیجه

 

 

 

 

 

تهیه و تنظیم : محمد علی رئیسی 09131101939

 

 

 

 

 

اجرایی ندارد از طرفی دربسیاری  از شهرستانها به دلیل بازنشستگی اغلب نیروها و حجم کارهای جاری در شهرستان امکان حفاظت از عرصه ها به کمک نیروهای اداری نیز وجود ندارد.

 

در مناطق بحرانی :

اقدامات اورژانسی کوتاه مدت در مناطق بحرانی (از نظر تراکم دام و یا تخریب جنگل) .

* تشکیل جلسه با دامداران (اعم از روستایی و عشایری) در مناطق بحرانی با اهداف ذیل و قبل از فصل چرا.

1- بحث و تبادل نظر در خصوص اهمیت جلوگیری از ورود دام قبل از فصل چرا ، جلوگیری از چرای دامداران فاقد پروانه و حتی الامکان دام ترازی و ارائه استنادات قانونی در خصوص سهم دامداران در حفاظت از عرصه هایی که بهره برداری آن در اختیار دامداران قرار دارد و در نهایت توجه انها  به اینکه در نهایت منفعت مراتع به خود دامداران تعلق دارد. لذا حفاظت از آنها نیز باید به عهده آنها باشد و توافق بر اینکه متناسب با حجم عرصه ها تعدادی مرتعبان  (دشتبان قرقبان) باید توسط دامداران معرفی و حقوق آنها متناسب با سیاهه دام افراد معلوم و قبل از شروع فصل چرا دریافت و یا تعهد پرداخت اخذ و ایشان طبق شرح وظایفی که تعریف شده زیر نظر کارشناس ناظر منابع طبیعی شهرستان به عنوان مرتعبان انجام وظیفه نماید.

محاسن این روش :  

* در صورت تحقق موضوع دیگر رقابت بین دامداران بر سر تخریب ازبین خواهد رفت.

* چون ناظر مقیم یکی از اعضای شورای اسلامی است بصورت شبانه روزی عملکرد دامداران  را زیر نظر دارد و در صورت تخلف دامداران با هماهنگی منابع طبیعی اقدام قانونی علیه وی صورت خواهد گرفت و شرح وظایف آن ضمیمه است (حقوق وی توسط دامداران  پرداخت میشود).

* حفاظت خود جوش است و انگیزه لازم نیز در دامداران وجود دارد و وابسته به نیروهای دولتی و اعتبارات دولتی نمی باشد اوضاع مراتع رو به بهبود و سیر صعودی خواهد گرفت از طرف چون منافع جمعی مطرح است همه در حفاظت سهم دارند و دست زورگویان روستایی که اقدام به آوردن دام ترازی می کنند نیز توسط اهالی کوتاه خواهد شد. زیرا منافع مرتع به جیب دامداران واقعی خواهد رفت .

 

 

 

 

 

 

تهیه و تنظیم : محمد علی رئیسی 09131101939

 

 

 

 

 

 

* مکانیزمهای اجرایی پیشنهاد

1- بعد از آنکه   دشتبانان  (مرتعبانان) (قرقبانان) توسط دامداران معرفی شد و دوره های آموزشی توسط منابع طبیعی شهرستان با هماهنگی آموزش و ترویج طی شدو شرح وظایف  وی بصورت کتبی با امضاء ناظر معرفی شده توسط اداره منابع طبیعی شهرستان و ناظر مقیم مرتع (یکی از اعضای شورای اسلامی و یا دامداران مورد قبول اکثریت) تحویل وی می شود و حق و حقوق ماهیانه مرتعبانان و ناظر مقیم نیز با هماهنگی کارشناس ناظر و اعضای شورای اسلامی و یا نمایندگان عشایر از طریق سرانه دریافتی از دامداران طبق سیاهه ریز دامداران در اول فصل چرا دریافت و پس از اتمام کار ودر صورت رضایت در عملکرد به وی داده خواهد شد بهتر است در هر بلوک 3-2 نفر قرقبان معرفی و آموزشهای لازم را طی نموده و یکی از بهترین آنها به عنوان مرتعبان معرفی شود و دو نفر دیگر رزرو باشند تا در مواقع ضروری بکار گرفته شوند چون در بعضی مواقع شاید به دو یا سه نفر در مواقع بحران نیاز باشد .

اصطلاحات تخصصی:

1- کارشناس ناظر عالی : همان کارشناس معین معرفی شده توسط اداره کل

2- کارشناس ناظر شهرستان:کل مناطق شهرستان بلوک بندی و متناسب با سطح و بحرانی بودن عرصه جهت هر بلوک یک نفر ناظر معرفی می شود (واحد حفاظتی)

3- ناظر مقیم : یکی از اعضای شورای اسلامی روستا است که توسط شورا و یا دامداران عشایری معرفی می شود و در طول مدتی که دام در مراتع چرا نماید  و نیاز به حضور ناظر مقیم و دشتبان است حقوق ماهیانه به آنها پرداخت می شود. (مشابه حقوق مرتعبان )

 

4- مرتعبان و یا قرقبان یا دشتبان: یکی از اهالی روستا و یا فرد مورد قبول دامداران عشایری که مأمور گشت و مراقبت از عرصه های بلوک تعریف شده توسط منابع طبیعی می باشد. و توسط اعضای شورا و یا دامداران  عشایری معرفی می شود . 

 

 

 

 

 

تهیه و تنظیم : محمد علی رئیسی 09131101939

 

 

 

 

1- شرح وظایف کارشناس  ناظر عالی  استان

 این فرد توسط اداره کل ویا ادارات ستادی مشخص و به صورت کتبی معرفی می شود.

* کنترل عملکرد شهرستان از طریق ناظر و دشتبان  ناظر مقیم و انعکاس عملکرد آنها به مدیریت اداره کل

* بررسی نیازهای اعتبارات و پشتیبانی های مالی ( خودرو مأموریت و )

* ارزیابی عملکرد شهرستان در قالب بلوک ها و کارشناس ناظر و دشتبان و انعکاس به اداره کل

2- وظایف ناظر شهرستان

* شناسایی دامداران  و مرتعداران و تشکیل جلسه با هماهنگی رئیس اداره شهرستان و طرح موضوعات با آنها و جلب نظر آنها جهت اجرای عملیات حفاظتی و شناسایی تعدادی قرقبان با دشتبان و تأیید یک یا چند نفر آنها و معرفی ناظر مقیم بصورت کتبی به اداره شهرستان و تشکیل کلاس مشترک دشتبانان و ناظرین مقیم توسط آنها و اجرای کلاس و تهیه متون آموزشی لازم و بررسی تعداد دام به تفکیک هر دامدار و مشخص کردن سرانه دام جهت پرداخت حقوق مورد نیاز مرتعبان و ناظر مقیم در طول فصلی که نیاز به عملیات حفاظتی است جمع بندی کلیه اقدامات انجام شده و نتیجه گیری شده و گزارش به شهرستان جهت تأیید نهایی و اجرایی کردن تصمیمات حفاظتی .

مشخصات مرتعبان یا دشتبان

* حداکثر 45 سال سن داشته باشد (حداقل 25 سال).

* سابقه کیفری نداشته باشد.

* بین اهالی خوشنام باشد.

* دارای پرونده تخلف در منابع طبیعی نباشد.

* توانایی جسمی و بدنی لازم جهت گشت در عرصه را داشته باشد (خصوصاً مناطق صعب العبور).

* سواد خواندن و نوشتن داشته باشد.

 

شرح وظایف دامداران (عشایری و روستایی) (اعضای شورای اسلامی)

1- همکاری جهت شناسایی و معرفی فرد واجد شرایط .

 

 

تهیه و تنظیم : محمد علی رئیسی 09131101939

 

 

 

2- جلب مشارکت دامداران در حمایت از مرتعبان (دشتبان) در مواقع اطفاء حریق ، شناسایی متخلفین. 

3- اطلاع دقیق از تعداد دام دامداران در هر سال.

4- معرفی دامداران متخلف (فاقد پروانه ، ترازی ، دام مازاد ، چرای زود رسی و)

5- تعیین حقوق دشتبان و تقسیم مبلغ آن به سرانه دام دامداران و دریافت و پرداخت به مرتعبان .

وظایف اداره شهرستان :

* معرفی یک نفر ناظر جهت هر بلوک

* تعیین شرح وظایف ناظر و ابلاغ

* تحویل بلوک به ناظر و تنظیم صورتجلسه

*  تهیه امکانات لازم جهت سرکشی (ماشین و مأموریت و )           

* پیش بینی کلاسهای آموزشی لازم  جهت دشتبانان و ناظرین مقیم و ناظر شهرستان) و اجرای کلاس ها و اعطاء گواهی با امضاء رئیس اداره به آنها

* تشکیل شورای حفاظت شهرستان و تصویب موضوع طرح در  هر فصل عملیاتی

* جلب همکاری نیروی انتظامی با نیروهای ناظر و دشتبان و ناظر مقیم

* معرفی دشتبانان به نیروی انتظامی جهت شناسایی و کمک در مواقع ضروری

* دریافت گزارشات جمع بندی شده توسط ناظر بصورت روزانه

* نظارت نامحسوس بر عملکرد عوامل اجرایی

* معرفی قرقبانان و ناظرین مقیم به حراست اداره کل جهت تأییدیه آنها

 

 

وظایف اداره کل :

1- معرفی کارشناس ناظر عالی توسط ادارات ستادی جهت نظارت بر اجرای طرح.

2- پشتیبانی مالی و اعتباری 

 

 

 

 

 

 

تهیه و تنظیم : محمد علی رئیسی 09131101939

 

 

 

 

 

3- تأیید عوامل معرفی شده به عنوان ناظر مقیم و دشتبان (مرتعبان) (قرقبان)

4- نظارت نامحسوس بر عملکرد عوامل اجرایی در شهرستان و مرتعبانان و دشتبان و قرقبانان و ناظر مقیم به شیوه هایی که صلاح بداند.

وظایف دشتبان – قرقبان – مرتعبان در محدوده تحویلی:

* گشت و مراقبت بصورت مستمر و شبانه روزی از بلوک تحویل شده و جلوگیری از هر گونه تخریب ، تخلف چرای دام ، تجاوز ، تصرف بصورت جدی و اعلام گزارش روزانه به ناظر مقیم و تحویل به ناظر شهرستان .

* طی نمودن آموزشهای مورد نیاز که توسط اداره منابع طبیعی شهرستان پیش بینی و اجرا می گردد.

* اجرا ی طرح مدیریت چرا (کنترل کوچ) با کمک دامداران مجاز و شناسایی و معرفی متخلفین به کارشناس

* یادداشت لیست دامداران حاضر و تعداد دام طبق فرمهای موجود.

* دامداران فوق مشخص و لیست شود.

* اجرای دستورات ناظر شهرستان در تمامی موارد.

* گزارش هر نوع فعل و اتصال در عرصه های منابع طبیعی.

* گزارش دامداران فوق.

* تاریخ حضور و ترک عرصه دامداران.

* و

 

 

وظایف ناظر مقیم ( یکی از اعضای شورای روستایی و یا نماینده دامداران عشایری)  

1- نظارت بر عملکرد دشتبان ( قرقبان) (مرتعبان).

2- همکاری با ناظر و مرتعبان.

3- کلیه اقدامات لازم جهت تأمین و پرداخت حقوق مرتعبانان و ناظر مقیم.

 

 

 

 

 

تهیه و تنظیم : محمد علی رئیسی 09131101939

 

 

 

 

 

4- تحویل محدوده در نظرگرفته شده به مرتعبان و ابلاغ شرح وظایف وی به صورت کتبی.

5- ثبت کلیه گزارشات مرتعبان و ارسال به کارشناس ناظر شهرستان.

6- هماهنگی با دامداران جهت تشکیل جلسات لازم به منظور سخنرانی کارشناسان اعزامی از اداره کل و یا اداره شهرستان.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تهیه و تنظیم : محمد علی رئیسی 09131101939

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 | 
نام و نام خانوادگی :  
پست الکترونیک :  
متن پیام :  
  
اوقات شرعی
آب و هوا
The remote name could not be resolved: 'weather.yahooapis.com'

پیشخوان روزنامه ها